Phương pháp dạy nói cho trẻ tự kỷ

Câu chuyện ở một vùng núi Tây Nguyên về một cậu con trai 34 tháng vẫn chưa biết nói . Nhận thông báo của bác sĩ chẩn đoán đứa trẻ đã mắc chứng tự kỷ, người mẹ lúc này điếng người không tin vào tai mình.

Từ khi cậu con trai hơn 1 tuổi, người mẹ dường như đã nhận thấy con mình có những biểu hiện khác với những đứa trẻ khác như khi được gọi tên thì không quay lại, luôn thích chơi một mình và không giao tiếp ánh mắt với mẹ.. Lâu ngày những biểu hiện tăng động bất thường càng hiện rõ: Bé thích quay vòng tròn và nhảy nhót thế nhưng chỉ ăn một số ít loại thức ăn, hay đập xé đồ đạc và chỉ ú ớ la hét mà không nói được thành chữ. Các thành viên trong gia đình đều trách móc người mẹ không biết dạy con. Nhận thấy những biểu hiện của con là bất thường không phải từ cách dạy bảo của mẹ, chị đã quyết định đưa con xuống TP HCM khám bệnh và vô cùng bất ngờ khi nhận được chẩn đoán của bác sĩ.

Người mẹ hoang mang với hàng loạt câu hỏi “Tại sao lại là con em? Rồi tương lai cuộc đời con sẽ thế nào? Có cách nào để con có thể nói được, đến trường được như bạn bè?”.
Theo bác sĩ Hoàng Vũ Quỳnh Trang, Khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM) phần lớn phụ huynh khi biết được con bị tự kỷ đều hoang mang tột cùng khi không biết sẽ phải làm gì. Cha mẹ đều mong muốn là con có thể vượt qua những khiếm khuyết về tương tác, giao tiếp, nói được thành lời hay trả lời thành các câu hỏi.

Phương pháp dạy nói cho trẻ tự kỷ

Bác sĩ Trang cho biết, với những trẻ có dấu hiệu tự kỷ thường rất kém chú ý và khả năng bắt chước. Đây là những thử thách được coi là vô cùng quan trọng, là nền tảng để trẻ có thể phát triển kỹ năng trước lời nói. Chúng thường được biểu tượng là “Ngôi nhà giao tiếp” hay “Ngôi nhà ngôn ngữ”.

Liên quan  Tự kỷ và niềm hy vọng của phụ huynh

Để có thể cải thiện khả năng giao tiếp, bố mẹ không nên chỉ tập trung vào lời nói của trẻ mà còn phải tập cách tiếp cận trẻ qua các trò chơi để có thể giúp tăng cường sự chú ý, điều đó sẽ giúp trẻ bắt chước âm thanh cũng như là lời nói. Điều đó, sẽ giúp sự giao tiếp của trẻ tự kỷ được hình thành một cách ổn định. Trẻ tự kỷ phần lớn ở giai đoạn chơi tự phát (chơi một mình) hoặc chơi với kỹ năng chơi khám phá (đập, ngậm, bóp, cắn…), chơi kiểu nguyên nhân hệ quả (hộp âm nhạc, đập búa) nhưng không chơi đúng chức năng của đồ chơi hoặc chơi song song (chơi bên cạnh mà không tương tác).

Để có thể tăng sự chú ý cha mẹ cần ngồi trước mặt con thay về để con ngồi trong lòng mình. Cha mẹ có thể gọi tên con ở cự ly gần, đồng thời có thể tạo những âm thanh hay các chuyển động như chơi hộp nhạc, chơi thổi bóng,.. Những điều này rất quan trọng trong việc thúc đẩy giai đoạn chơi tự phát trở thành chơi song song hay tiến tới xa hơn là chơi tương tác. Giai đoạn chơi giả vờ là là mức cao nhất trong các giai đoạn phát triển của chơi đùa, quý phụ huynh cần tập trung thay đổi luân phiên các kỹ năng khác bên cạnh chú ý và bắt chước.

Bên cạnh các kỹ năng và giai đoạn phát triển chơi đùa thì một thứ quan trọng không kém là công dụng của đồ chơi. Cần ứng dụng chức năng của từng món đồ chơi vào từng lĩnh vực phát triển của trẻ như vận động thô, vận động tinh (lắp ráp, cầm nắm và vẽ, ngôn ngữ, nhận thức, cảm xúc và chơi với bạn, người khác) để trẻ có thể biết hết công dụng của một đồ chơi. Bố mẹ cần là một huấn luyện viên để xác định mục tiêu của đồ chơi khi chơi đùa với con, bố mẹ cần hiểu rõ trẻ đang trong giai đoạn phát triển chơi đùa và kỹ năng nào để có thể định hướng đúng. Từ đó bố mẹ trở thành bạn chơi với trẻ trong các trò chơi luân phiên để có thể thúc đẩy trẻ ở giai đoạn chơi đùa tiến tới giai đoạn cao hơn.

Liên quan  Dạy trẻ tự kỷ giao tiếp hiệu quả

Vấn đề hành vi là một trong những thử thách tiếp theo của trẻ tự kỷ trong quá trình hòa nhập cộng đồng là. Chống đối, bùng nổ hoặc không hợp tác, thu rút, là những hành vi thường gặp ở mọi trẻ tự kỷ, bên cạnh đó trẻ còn có hành vi kỳ lạ như chạy không biết nguy hiểm, nhảy liên tục hằng giờ trên nệm mà không có dấu hiệu chóng mặt, nhón gót xoay tròn. Trước khi ăn trẻ thường ngửi nếm đồ vật hoặc đồ ăn, trẻ thường nhìn cận một món đồ chơi, trẻ sẽ thường quay bánh xe thay vì chơi xe và tập trung hàng giờ với một việc gì đó và không quay lại khi gọi tên, trẻ sẽ xé giấy thay vì vẽ và tô màu. Còn có những trẻ khóc quấy không có lý do, hoặc không chịu ngồi vào bồn cầu khi cần đi vệ sinh, không thể cắt tóc, khó khăn trong việc giải thích cho trẻ hiểu về việc gội đầu…

Trẻ có những hành vi kỳ lạ làm khác biệt với mọi người dễ gây hiểu lầm và khó chịu cho bạn bè và những người xung quanh. Vì vậy trẻ thường bị đánh, la mắng hoặc dọa nạt để không thực hiện những hành động đó. Những hành vi này có thể giảm đi so với trước nhưng sau đó thì chúng vẫn xuất hiện trở lại, trẻ lại gây giận dữ và bực tức thêm cho các thành viên trong gia đình, với thầy cô giáo đang chăm sóc trẻ. Trẻ có thể bị hiểu lầm và bị bạn bè bắt nạt, chọc ghẹo, đánh hay nguy hiểm hơn là bị tẩy chay. Đây là những hệ quả sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trẻ trong quá trình hòa nhập, điều đó sẽ tạo ra rào cản trong việc trẻ kết bạn và học hỏi lớn lên. Vì thế những điều trên cần phải được chuyên gia can thiệp sớm một cách chi tiết và thiết thực.
Có thể xem thêm:
Dạy trẻ tự kỷ giao tiếp hiệu quả
Tự kỷ và niềm hy vọng của phụ huynh

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*